Bilgi bankası · 3 dk okuma
Coinler blokzincirler arasında nasıl taşınır
Blokzincirler birbirini göremez, bu yüzden coinler aslında hiçbir yere gitmez. Değerin bir zincirden diğerine geçmesinin üç temel yolunu burada anlatıyoruz.
Coinler aslında zincirinden çıkmaz
Her blokzincir ayrı bir kayıt defteridir. Bitcoin BTC'yi, Solana SOL'u ve Solana tokenlarını, Ethereum da kendi listesini tutar. Hiçbiri diğerinin defterini okuyamaz.
Bir uygulama BTC'nizi Solana'ya “taşıyacağını” söylediğinde bitcoininiz yine Bitcoin ağında kalır. Bunun yerine iki şeyden biri olur. Ya biri BTC'nizi saklar ve size Solana'da onun yerine geçen bir token verir ya da BTC'nizi zaten Solana'da yaşayan bir coinle takas edersiniz.
Olaya bu açıdan bakınca her köprü ve her zincirler arası takas daha kolay anlaşılır. Sorulacak soru hep aynıdır: asıl coine ne oluyor ve karşı tarafta elime tam olarak ne geçiyor?
Zincirler neden doğrudan konuşamıyor
Bir blokzincir yalnızca kendi ağının üzerinde anlaştığı şeye güvenir. Solana'nın Bitcoin bloklarını kendi başına kontrol etmesinin bir yolu yoktur. Bitcoin'in durumu daha da kısıtlıdır: betik dili çok basittir ve bir köprünün ihtiyaç duyduğu türden bir programı çalıştıramaz.
Bu yüzden dışarıdan biri bir zinciri izleyip diğerinde harekete geçmek zorundadır. Bu taraf bir şirket, bir imzacı grubu, bir doğrulayıcı ağı ya da profesyonel bir işlemci olabilir. Bu tarafın kim olduğu ve onu hile yapmaktan neyin alıkoyduğu sorusunun cevabına güven modeli denir.
Birinci yol: orada zaten yaşayan bir coinle takas
En basit yol zincirler arası takastır. Bitcoin ağından BTC gönderirsiniz, Solana'da SOL ya da USDC alırsınız. Ortada vekil bir token oluşmaz. Hedef ağın sıradan bir coinine sahip olursunuz.
Chainflip, THORChain ve NEAR Intents böyle çalışır. Coinlerinizi bir yatırma adresine gönderirsiniz, protokol takası yapar ve diğer coin cüzdanınıza ödenir. Bitcoin'den yapılan bir takas genellikle 10 ila 40 dakika sürer. Bu sürenin çoğu Bitcoin bloklarını beklemekle geçer.
Bedeli şu: BTC'deki pozisyonunuz biter. Artık elinizde bitcoin değil, SOL ya da dolar vardır.
İkinci yol: coini sarmak
Başka bir zincirde de bitcoin tutmaya devam etmek istiyorsanız sarılmış bir tokena ihtiyacınız var. Bu, gerçek BTC ile desteklenen bir tür senettir. Biri gerçek coinleri kilitler, yeni zincirde de aynı sayıda token basılır. Buna kilitle ve bas denir.
cbBTC, Coinbase'in sakladığı sarılmış bitcoindir. WBTC'yi BitGo saklar. tBTC ise bu işi bir imzacı ağına dağıtır. Hepsi Ethereum, Base ya da Solana gibi zincirlerde kullanılabilir.
Token, gerçek coinleri tutan taraf kadar sağlamdır. O kasa hacklenirse ya da saklayıcı batarsa sarılmış token değerini kaybedebilir.
Üçüncü yol: tokenı çıkaran kurum yakar ve basar
Bazı tokenları tek bir şirket birçok zincirde birden çıkarır. En bilinen örnek USDC'dir. Circle'ın CCTP adlı bir sistemi var: USDC'yi bir zincirde yakarsınız (yok edersiniz), Circle bunu onaylar ve diğer zincirde sizin için yeni USDC oluşturulur.
Elinize kopya değil, Circle'ın çıkardığı gerçek USDC geçer. Soyulabilecek büyük bir kilitli coin havuzu yoktur. Circle'a güvenirsiniz, ama USDC tutarak zaten bunu yapıyorsunuz.
Hızlı köprüler bu resmin neresinde
Popüler köprülerin çoğu, zaman kazanmak için bu fikirleri birleştirir. Stargate gibi likidite köprüleri aynı coinden birkaç zincirde havuz tutar ve size karşı taraftaki havuzdan öder. Across gibi niyet tabanlı köprülerde bir çözücü size hemen kendi parasıyla öder, parasını sonradan geri alır.
LI.FI ya da Bungee gibi toplayıcılar bu seçenekleri karşılaştırır ve sizin için bir yol seçer. Perde arkasında bu yol da yine üç temel yöntemden birini kullanır.
Bu, elinize ne geçeceğini belirler. Hızlı bir köprü, rotaya göre size sıradan bir token, köprüye özel sarılmış bir token ya da Circle'ın çıkardığı USDC ödeyebilir. Onaylamadan önce teklif ekranındaki token adına bakın.
- Yeni zincirde farklı bir coin istiyorsanız: zincirler arası takas kullanın.
- BTC'de kalmak istiyorsanız: güvenmeye razı olduğunuz bir sarılmış token seçin.
- USDC taşıyorsanız: Circle'ın gerçek USDC'sini almak için CCTP kullanan rotaları tercih edin.
Diğer rehberler
Sarılmış token ve gerçek coin
Sarılmış token, başka bir yerde tutulan bir coinin senedidir. Arkasında ne olduğunu, fiyatının neden kayabildiğini ve asıl coine nasıl geri döneceğinizi anlatıyoruz.
3 dk okumaRehberi oku03Hızlı niyet tabanlı transferler nasıl çalışır
Niyet tabanlı köprülerde ne istediğinizi söylersiniz. Bir çözücü size diğer zincirde kendi parasıyla öder ve parasını sonradan geri alır.
2 dk okumaRehberi oku04Köprü kullanırken kime güveniyorsunuz
Her köprü birine dayanır: bir saklayıcıya, bir imzacı grubuna, bir doğrulayıcı ağına ya da koda. Bunun kim olduğunu nasıl anlayacağınızı ve riski nasıl tartacağınızı anlatıyoruz.
3 dk okumaRehberi oku